Nabucco’ya “Kuzey Akım” Darbesi
By admin On 11 Nov, 2011 At 12:50 PM | Categorized As DÜNYA, EKONOMİ | With 0 Comments

Avrupa ülkelerini Rus doğalgazına bağımlılıktan kurtarmak için projelendirilen Nabucco, Moskova yönetiminin Kuzey Akım (Nord Stream) hattını önceki gün açmasıyla, bir darbe daha yedi.

Yapımı altı yıl süren Kuzey Akım gaz boru hattı, önceki gün hizmete açıldı. Nabucco’nun alternatifi olarak görülen bu boru hattı, Avrupa’nın en büyük enerji projesi olarak nitelendiriliyor. 1224 kilometre uzunluğundaki ‘Kuzey Akım’ projesi Beyaz Rusya ve Ukrayna gibi Rusya’nın batısındaki komşuları devre dışı bırakarak Baltık Denizi altından Finlandiya, İsveç ve Danimarka’nın kara sularından Almanya’ya ulaşıyor.

Rus gazı Avrupa’ya şimdiye dek Ukrayna ve Beyaz Rusya üzerinde ulaşıyordu. AB’nin motoru Almanya’nın yeni enerjilere yönelmesini büyük bir fırsat olarak gören Rusya’nın amacı ise Almanya’nın enerji talebini kendi doğalgazı ile kapatmak.

Bu hat, Almanya açısından startejik bir öneme sahip. Almanya’nın, 2020-22 yıllarında en son nükleer santralını kapatma kararı almasından sonra, temiz enerji olarak adlandırılan doğalgaz, bu hatla Almanya üzerinden tüm Batı Avrupa ülkelerine taşınacak.   Ülkenin elektrik ihtiyacının %23’ünü karşılayan nükleer santrallerin devre dışı bırakılmasıyla oluşacak açığın başta gaz olmak üzere diğer enerji kaynakları ile kapatılması planlanıyor. Almanya’nın Rus gazına bağımlılığı yerine ortada milyarlarla Avro’luk bir pazarın bulunması nedeniyle “karşılıklı bağımlılık” değerlendirmesiyle öne çıkan Kuzey Akım’la Moskova yönetimi, Baltık ülkelerini de by-pass etmiş oldu.

Törenle, 7.4 milyar euro bir başka hesapla 10.2 milyar dolar harcamayla döşenen doğalgaz boru hattının açılışı yapıldı. Kuzey Akım boru hattı, ülkenin Ukrayna topraklarındaki boru hattına bağımlılığını azaltacak. Uzmanlar, geçen yıllarda Ukrayna’daki doğalgaz boru hattının, Moskova ile Kiev arasındaki çeşitli anlaşmazlıklar sırasında kapatılmış ve bunun sonucunda Avrupa ülkelerinde enerji sıkıntısı çekilmesine neden olduğunu hatırlattı.

Kuzey Akım hattından yılda 55 milyar metreküp yani Almanya, Fransa, Hollanda ve İngiltere’nin geçen yılki toplam tüketimleri düzeyinde doğalgaz geçecek. Almanya ile batısındaki komşuları yeni boru hattından en çok yararlanacak ülkeler olacak.

Ayrıca sevgili dinleyiciler, Kuzey Akım boru hattının hizmete girmesi Avrupa’da büyük bir heyecanla karşılandı. Projeyi eleştirenler bile onun tüm taleplere uyduğunu ve en önemli olan enerji güvenliği sorununu çözdüğünü açıkladılar. Bu bağlamda eksperler AB’nin Güney Akım ile ilgili tutumunu değiştireceği ve projenin Trans-Avrupa ağı statüsüne sahip olacağı tahmininde bulunuyorlar.

Fransa’da yayım yapan bir diğer gazete La Tribune’daki değerlendirmede Rusya ve Almanya arasında kurulan yeni hattın, Avrupa ve Moskova arasındaki ilişkilerde yeni bir sayfa açacağı kaydediliyor. La Trübune, Kuzey Akım’ın Rusya’yı bölgeye yapılan gaz sevkiyatı açısından ayrıcalıklı kılacağını da vurguluyor.

Amerikan The Wall Street Journal’daki ilgili haberin başlığında, “Hattın açılışı, Rusya’nın enerji alanındaki rolünü daha da güçlendiriyor” ifadesi yer alıyor.

Almanya’da yayım yapan Die Welt gazetesi, Avrupa’nın Rus doğalgazı için en büyük satış pazarı olduğunu ön plana çıkarılıyor ve Rusya’nın Avrupa’nın enerji ihtiyacı için tehdit unsuru oluşturmayacağı önümüzdeki günler belli olacak..

Rusya kaynaklı doğalgazın Çek Cumhuriyeti ve Slovakya’ya nakledilmesinde tekel konumunda olan Ukrayna ise Kuzey Akımı boru hattının yapılmasıyla ilgili endişeler taşıyor. Kyiv Post gazetesine göre Kuzey Akımı boru hattı, Rusya’dan bu ülkelere yılda 9,5 milyar metreküp doğalgaz taşıma kapasitesine sahip. Bu da Ukrayna üzerinden taşınan doğalgaz miktarında ciddi bir azalma anlamına geliyor.

Gazete, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch’in, Kuzey Akımı boru hattının açılmasının Ukrayna’nın ulusal petrol ve doğalgaz şirketi Naftogaz Ukrainıy üzerindeki olumsuz etkisini şimdiden hesaba kattığını, halihazırda batık düzeyinin bir kademe üzerinde bulunan (CCC-) kredi notunun kırılabileceğini aktardı. Fitch’in, şirketin gaz transferinden elde ettiği gelirin yüzde 20’sini kaybetmesini beklediği belirtiliyor.

Kuzey Akımı boru hattının Avrupa içinde yapılacak ikinci etabı tamamlandığında, taşıma kapasitesinin yıllık 55 milyar metreküpe çıkacağı ifade ediliyor.

Kuzey Akım, Ankara ve Washington’ın desteklemekte olduğu ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanması planlanan Nabucco’ya da büyük darbe vurdu.

Nabucco’nun Türkiye’den çıktıktan sonra terminal ülke Avusturya’ya kadar sırasıyla Bulgaristan, Romanya ve Macaristan’dan geçecek boru hattının 2020 yılında 31 milyar metreküp doğalgaz taşıyacağı varsayılmıştı. Nabucco’nun, Kuzey Akım’ın taşıyacağı doğalgazdan yaklaşık 20 milyar metreküp daha az bir kapasiyete sahip olması ve daha proje aşamasında bulunması, hattın “ölü doğacağı” yorumlarını da güçlendirmiş oldu. Gaz tedariki Nabucco’nun en önemli sorunu olmuştu. Türkmenistan ve Kazakistan gazının Hazar Denizi altından geçerek Azerbaycan’a ulaşması ve Azeri gazıyla birleşerek, aynı Bakû-Tiflis-Ceyhan gibi Türkiye’ye ulaştırılması bekleniyordu.

Ayrıca, Baltık Denizi’nin altından Rusya ve Almanya’yı birbirine bağlayacak olan Kuzey Akım Projesi’nin uygulamaya geçişiyle birlikte Polonya’nın AB-Rusya görüşmelerini engellemeye kalkması, bir rastlantı sayılmamalıdır. Kuzey Akım Projesi, Ukrayna ve Polonya üzerinden geçirilen eski boru hattına bir seçenek olarak düşünülmüştü. Bazı yeni Avrupa Birliği üyelerinin tüm çabalarına karşın, AB ülkelerinin Kuzey Akım Projesine verdiği öncelik, bazı gerçekleri de gün ışığına çıkarmıştır.

Bu konuyla ilgilenen sadece Polonya değildir. ABD’yi de gerektiği kadar endişe sarmış bulunmaktadır. ABD, Bu nedenle, Avrupa’nın Kuzey Akım Projesi’yle birlikte Rusya’ya doğalgaz bağımlılığının artacağını söylemektedir. ABD, Kuzey Akım Projesinin Hazar Botu Hattını geciktireceğini, Rusya’nın Polonya ve Ukrayna üzerinde etkisinin artacağını dile getirerek işin içine bodoslama dalmak istemektedir. Bir başka deyişle, ABD emperyalizminin tavrı, Rusya’nın çevresindeki ülkeler üzerindeki etkisini sınırlandırmaya yönelik olarak geliştirmektedir. Buradan kalkarak jeopolitik kaygılarla ABD, AB’nin yeni üyelerini etki altında tutmaya çalışmaktadır.

Büyük Avrupa ülkelerinin Rusya ile ilişkilerini geliştirmesinden rahatsızlık duyan ABD, yakınlaşmalardan duyduğu kaygı nedeniyle Rusya’nın enerji kaynaklarını kullanıp Avrupa’yı bağımlı hâle getireceği söylemine sarılarak bu ülkeleri kendi politikalarına kazanmaya çalışıyor. Rusya’nın, diğer doğalgaz dışsatımı yapan ülkelerle kartel kurmak istediğini de ileri süren ABD, sorunu saldırı ve savaş örgütü NATO çerçevesinde ele almanın daha etkili sonuçlar getireceğini düşünüyor.

T.A. / 11.11.2011

 

Leave a comment

XHTML: You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>


*